Dẹp nạn "tiến sĩ giấy": Chú trọng thực chất, hiệu quả nghiên cứu

QUANG ĐẠI |

Từ hàng chục năm qua, dư luận đã xôn xao bức xúc về tình trạng sính hình thức, chuộng hư danh trong xã hội nói chung và giáo dục nói riêng. Tình trạng "tiến sĩ giấy" từ các “lò ấp tiến sĩ” là hệ quả của vấn nạn này.

Nền giáo dục Việt Nam, dù đã liên tục hiện đại hóa từ sau 1945 đến nay, nhưng những ảnh hưởng rơi rớt của nền giáo dục Nho giáo vẫn còn, trong đó có tâm lý trọng khoa bảng, danh xưng hơn là thực chất, hiệu quả.

Trong các sự kiện và hoạt động xã hội, người dân chỉ biết đến các cá nhân có học vị tiến sĩ hay học hàm giáo sư và mặc định đó là người tài giỏi chứ không quan tâm đến lĩnh vực nghiên cứu và kết quả hoạt động khoa học của họ.

Việc không chú trọng thực chất mà chỉ quan tâm đến học vị theo tâm lý khoa bảng có từ xưa dẫn đến việc người ta tìm mọi cách để có học vị, danh hiệu, sinh ra hiện tượng “loạn”, tiêu cực trong đào tạo, cấp bằng tiến sĩ.

Để chấm dứt tình trạng thiếu thực chất trong đào tạo tiến sĩ, cần quán triệt nguyên lý thực học, thực nghiệp trong giáo dục. Học vị tiến sĩ chỉ dành cho người làm khoa học, giáo dục chuyên nghiệp, gắn đào tạo với nghiên cứu, sử dụng, coi trọng thực chất, kết quả nghiên cứu, đóng góp cho khoa học chứ không đặt nặng bằng cấp, danh hiệu.

Trong công tác cán bộ, chú trọng năng lực thực tiễn, hiệu quả công việc của từng người để đề bạt, bổ nhiệm, bố trí vào các chức danh lãnh đạo, quản lý chứ không phải chỉ dựa vào bằng cấp.

Chấn chỉnh, khắc phục những hạn chế, sơ hở trong quy chế đào tạo tiến sĩ, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, tăng cường thông tin, tuyên truyền, giám sát và phản biện về công tác đào tạo, cấp bằng tiến sĩ, sử dụng các cá nhân có học vị tiến sĩ.

Có những giải pháp hỗ trợ, khen thưởng, tôn vinh, mua bản quyền xứng đáng đối với các cá nhân tài năng, có năng lực nghiên cứu, sáng tạo, có công trình, sản phẩm nghiên cứu có giá trị, có đóng góp cho xã hội.

Một thực tế là những người làm khoa học nghiêm túc thường nghèo, gặp rất nhiều khó khăn trong nghiên cứu khoa học, công bố kết quả nghiên cứu và triển khai ứng dụng, đặc biệt là lĩnh vực khoa học cơ bản. Trong khi những người lợi dụng khoa học lại rất giàu có, sung túc. Do đó, cần có cơ chế hỗ trợ về tài chính đủ mạnh để bảo đảm thu hút được những cá nhân tài năng tham gia nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp. Muốn thế, cần triệt để chống lãng phí, tiêu cực trong quản lý nhà nước về hoạt động khoa học - công nghệ để tập trung nguồn lực cho các nghiên cứu, sáng chế hữu ích.

Thủ tướng Phạm Minh Chính trong buổi làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 6.5.2021 đã nêu ra thông điệp, mệnh lệnh “học thật, thi thật, nhân tài thật”, đối lập với vấn nạn “học giả, thi giả, nhân tài giả” nhức nhối và gây ra nhiều hệ lụy hết sức nghiêm trọng.

Thiết nghĩ ngành giáo dục cần xem đó là mục tiêu có tính chiến lược để phấn đấu thực hiện bằng được.

QUANG ĐẠI
TIN LIÊN QUAN

Đừng trách ông tiến sĩ cầu lông, mà hãy trách… người khác

LÊ PHI LONG |

Những ngày gần đây, câu chuyện đào tạo tiến sĩ lại rộ lên liên quan đến chuyện một đề tài tiến sĩ có tên “phát triển môn cầu lông cho công chức viên chức…”. Đây không phải là lần đầu dư luận xôn xao bàn tán, trước kia là đề tài về “hành vi nịnh trong tiếng Việt”. Chuyện gì đang xảy ra với… dư luận đây?

Tranh luận đề tài tiến sĩ nghiên cứu phát triển môn cầu lông cho công chức

Tường Vân - Bích Hà |

Luận án tiến sĩ giáo dục học nghiên cứu giải pháp phát triển môn cầu lông cho công chức viên chức thành phố Sơn La đang là tâm điểm gây tranh cãi về tính khoa học và ứng dụng.

Cần thu hồi bằng tiến sĩ "lò ấp" có sai phạm, xử lý kỷ luật các "chủ lò"

Lê Thanh Phong |

Sau khi Thanh tra Chính phủ công bố kết luận liên quan đến các sai phạm tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cho thấy nổi lên một vấn đề rất lớn mà lâu nay dư luận rất quan tâm, đó là tiến sĩ "lò ấp".

PODCAST: Giờ thứ 9 - Người hàng xóm kỳ lạ (phần 2)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9 - Vợ chồng tôi cũng không biết vì sao người hàng xóm thường ngồi ở bậc thềm nhà tôi. Bà bảo, bà thích ngồi ở đó rồi không nói thêm gì nữa… Người hàng xóm bí ẩn này là ai? Câu trả lời có trong phần 2 của podcast Giờ thứ 9 ngày hôm nay.

Chứng khoán: Cơ hội cho nhà đầu tư dài hạn nhưng lướt sóng dễ gặp rủi ro

Thế Lâm |

Thị trường chứng khoán với VN-Index đã có 3 phiên giảm điểm liên tiếp và cho thấy quá trình dò đáy vẫn chưa  kết thúc. Theo đánh giá của Công ty chứng khoán SHS, hiện cơ hội đang đến với những nhà đầu tư dài hạn nhưng chưa thực sự phù hợp với những giao dịch mang tính lướt sóng ngắn hạn.

Rác thải bịt kín miệng cống thoát nước ở TPHCM

MINH QUÂN |

TPHCM -  Người dân vô tư dồn rác vào miệng cống tại nhiều tuyến đường. Mưa xuống, rác thải cứ thế theo dòng trôi thẳng vào các cống thoát nước, là một trong những nguyên nhân khiến đường sá ngập lụt nặng nề.

HLV U23 Thái Lan muốn ở lại "chảo lửa" Thiên Trường đấu U23 Indonesia

TRUNG DU |

Huấn luyện viên U23 Thái Lan Alexandre Polking nói muốn được ở lại "chảo lửa" Thiên Trường để đón U23 Indonesia trong trận bán kết.

Vé "chợ đen" trận bán kết U23 Việt Nam tại SEA Games 31 tăng giá gấp 10 lần

MINH TRIẾT |

Những người hâm mộ không kịp mua vé theo "đường chính ngạch" có thể phải trả cái giá gấp 10 lần nếu muốn xem trận bán kết bóng đá nam SEA Games 31.

Đừng trách ông tiến sĩ cầu lông, mà hãy trách… người khác

LÊ PHI LONG |

Những ngày gần đây, câu chuyện đào tạo tiến sĩ lại rộ lên liên quan đến chuyện một đề tài tiến sĩ có tên “phát triển môn cầu lông cho công chức viên chức…”. Đây không phải là lần đầu dư luận xôn xao bàn tán, trước kia là đề tài về “hành vi nịnh trong tiếng Việt”. Chuyện gì đang xảy ra với… dư luận đây?

Tranh luận đề tài tiến sĩ nghiên cứu phát triển môn cầu lông cho công chức

Tường Vân - Bích Hà |

Luận án tiến sĩ giáo dục học nghiên cứu giải pháp phát triển môn cầu lông cho công chức viên chức thành phố Sơn La đang là tâm điểm gây tranh cãi về tính khoa học và ứng dụng.

Cần thu hồi bằng tiến sĩ "lò ấp" có sai phạm, xử lý kỷ luật các "chủ lò"

Lê Thanh Phong |

Sau khi Thanh tra Chính phủ công bố kết luận liên quan đến các sai phạm tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cho thấy nổi lên một vấn đề rất lớn mà lâu nay dư luận rất quan tâm, đó là tiến sĩ "lò ấp".